การศึกษาเชิงวิเคราะห์นิยายวิทยาศาสตร์อเมริกันแนวดิสโทเปียในช่วง ค.ศ. 1950 ถึง ค.ศ. 1972 - สุทธิชัย บุณยะกาญจน (จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 1990)
การศึกษาวิเคราะห์นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิเคราะห์นิยายวิทยาศาสตร์อเมริกันแนวดีสโทเปียในช่วงค.ศ.1950-1972 โดยมีสมมุติฐานว่านิยายเหล่านี้ เป็นวรรณกรรมที่มุ่งเสนอสาระเกี่ยวกับสังคม โดยเป็นการสะท้อนภาพและวิพากษ์วิจารณ์สังคมอเมริกันในช่วงเวลานั้น โดยแบ่งศึกษาวรรณกรรมเหล่านี้ออกเป็น 2 ช่วงเวลาคือ ช่วง ค.ศ.1950 - 1961 และช่วง ค.ศ.1962 -1972 ซึ่งตรงกับสังคมอเมริกันในช่วงทศวรรษที่ 50 และ 60 โดยประมาณ การศึกษาแบ่งออกเป็นการศึกษาวรรณกรรมเฉพาะเรื่อง ศึกษาลักษณะรวมของวรรณกรรมในแต่ละช่วงเวลา ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างวรรณกรรมกับสังคม และการนำความรู้ทางวิทยาศาสตร์มาใช้ในวรรณกรรม ผลการศึกษาพบว่านิยายวิทยาศาสตร์อเมริกันแนวดีสโทเปียในช่วงค.ศ.1950- 1972 เป็นภาพสะท้อนของสังคมอเมริกันในยุคทศวรรษที่ 50 และ 60 ความแตกต่างของทั้งสองยุคทำให้วรรณกรรมมีลักษณะเด่นต่างกันและวรรณกรรมมีพัฒนาการจากยุคก่อนนี้หลายด้าน นิยายเหล่านี้มีบทบาทในการวิพากษ์วิจารณ์ถึงปัญหาต่าง ๆ ในสังคม ไม่ว่าจะเป็นด้านการเมือง เศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม ตลอดจนความเจริญทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี นอกจากนั้นยังมีบทบาทในการเตือนภัยและเสนอทางออกให้กับสังคมอีกด้วย