Seasonal variation in emergence and activity pattern at roosting site of lyle s flying Pteropus lylei Andersen, 1908 at Pho, Chachoengsao province - Yupadee Hengjan (Chulalongkorn University, 2011)
การศึกษานี้มุ่งเน้นศึกษาอิทธิพลของปัจจัยทางกายภาพต่อความผันแปรในการบินออกจากที่พัก และพฤติกรรมตอนกลางวันของค้างคาวแม่ไก่ภาคกลาง ดังนั้นจึงทำการเก็บข้อมูลการบินออกจากที่พัก ปัจจัยทางกายภาพ และพฤติกรรมตอนกลางวันของค้างคาวแม่ไก่ภาคกลางที่วัดโพธิ์ อำเภอบางคล้า จังหวัดฉะเชิงเทรา เป็นระยะเวลา 12 เดือน ผลการศึกษาพบว่า เวลาเริ่มต้นพฤติกรรมการบินออกจากที่พักมีความสัมพันธ์กับเวลาพระอาทิตย์ตกดินและความชื้นสัมพัทธ์ ช่วงระยะเวลาที่ค้างคาวใช้สำหรับการบินออกจากที่พักมีความผันแปรตลอดปี โดยมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นในช่วงให้กำเนิดลูก และช่วงเริ่มต้นของการให้นมลูก นอกจากนี้ยังพบว่าช่วงระยะเวลาที่ใช้ในการบินออกจากที่พักมีความสัมพันธ์กับช่วงสนธยาค่อนข้างน้อย และ ข้างขึ้น-ข้างแรมไม่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการบินออกจากที่พักในค้างคาวแม่ไก่ภาคกลาง ผลการศึกษาพฤติกรรมการบินออกจากที่พักของค้างคาวแม่ไก่ภาคกลางในแต่ละเพศและสถานะทางการสืบพันธุ์โดยการบันทึกภาพวีดีโอพบว่า ค้างคาวเพศผู้ เพศเมีย และวัยอ่อนบินออกจากที่พักช้ากว่าปกติในช่วงเดือนมีนาคม และเมษายนซึ่งเป็นช่วงที่มีการให้กำเนิดลูก และช่วงเริ่มต้นของการให้นมลูก โดยในช่วงนี้ ค้างคาวเพศเมียที่อยู่ในช่วงให้นมลูกจะบินออกจากที่พักช้าที่สุด ซึ่งอาจเนื่องมาจากการแบกรับน้ำหนักเพิ่มจากการมีลูกเกาะ ส่งผลให้ศักยภาพในการบินลดน้อยลง และเพิ่มความเสี่ยงจากการถูกล่า จากผลการศึกษาสรุปได้ว่า ปัจจัยทางกายภาพ และสถานะทางการสืบพันธุ์ มีอิทธิพลต่อการบินออกจากที่พักของค้างคาวแม่ไก่ภาคกลาง ผลการศึกษาพฤติกรรมตอนกลางวันโดยเทคนิคการสุ่มตัวแบบส่องกราด พบว่าพฤติกรรมที่ค้างคาวแสดงบ่อยที่สุดคือ พฤติกรรมการนอนหลับ การเกาและเลียบริเวณตามลำตัว และการกระพือปีก โดยรูปแบบการแสดงพฤติกรรมการนอนหลับ การเกาและเลียบริเวณตามลำตัว การกระพือปีก และการจับคู่ผสมพันธุ์และเกี้ยวพาราสีนั้น มีความแตกต่างกันอย่างชัดเจนในแต่ละช่วงเวลาของวัน และช่วงเวลาของปี นอกจากนี้ยังพบพฤติกรรมการกางปีก การเคลื่อนย้ายไปตามกิ่งไม้ และการจับคู่ผสมพันธุ์และเกี้ยวพาราสี บ่อยในค้างคาวเพศผู้ และพบพฤติกรรมการเกาและเลียบริเวณตามลำตัว และพฤติกรรมก้าวร้าวบ่อยในค้างคาวเพศเมีย ดังนั้นจากผลการศึกษาสรุปได้ว่า ช่วงเวลาของวัน ฤดูกาล และเพศ มีอิทธิพลต่อการแสดงพฤติกรรมตอนกลางวันของค้างคาวแม่ไก่ภาคกลาง