ANTI-INFLAMMATORY ACTIVITY OF LIMONOIDS FROM Xylocarpus spp. AND THEIR DERIVATIVES - Chanin Sarigaputi (Chulalongkorn University, 2014)
การศึกษาสารออกฤทธิ์ต้านการอักเสบจากพืชสกุล Xylocarpus สามารถแยกสารลิโมนอยด์จากเมล็ดของตะบัน Xylocarpus rumphii (Kostel.) Mabb. ได้ 10 ชนิด เป็นสารใหม่ 7 ชนิด คือ xylorumphiins E-J (42-43 และ 45−48) และ 2-hydroxyxylorumphiin F (44) กับสารที่มีการรายงานมาก่อนอีก 3 ชนิด คือ xyloccensin X (49), xyloccensin E (50) และ xyloccensin K (51) นอกจากนี้ลิโมนอยด์จาก X. rumphii และที่ได้จาก X. granatum และ X. moluccensis รวมทั้งหมด 38 ชนิด ได้ถูกนำมาทดสอบฤทธิ์ต้านการอักเสบโดยวิธีการตรวจวัดการยับยั้งการผลิตไนตริกออกไซด์ใน macrophage RAW264.7 ที่ถูกเหนี่ยวนำให้เกิดการอักเสบด้วย LPS และ IFN-γ ผลการทดสอบ พบว่า 7-deacetylgedunin (54) ซึ่งเป็นลิโมนอยด์ประเภท gedunin แสดงฤทธิ์ในการยับยั้งได้ดีที่สุด โดยมีค่า IC50 เท่ากับ 4.85 µM และสารนี้ยังสามารถยับยั้งการแสดงออกของ mRNA gene และโปรตีนของ inducible NO synthase (iNOS) ในเซลล์ RAW264.7 ที่ถูกกระตุ้นด้วย LPS และ IFN-γ ยิ่งไปกว่านั้น transcriptional activity ของ NF-κB และการเกิดฟอสโฟรีเลชัน ของ MAPKs (p38, ERK1/2, SAPK/JNK) ที่ถูกเหนี่ยวนำให้เกิดการอักเสบด้วย LPS และ IFN-γ ยังถูกยับยั้งด้วย 54 อีกด้วย ซึ่งมีความเชื่อมโยงกับการป้องกันการสลายตัวของ IκBα รวมถึงการลดระดับของการเกิดฟอสโฟรีเลชันของ p65 นอกจากนี้ ในการศึกษาความสัมพันธ์ของโครงสร้างต่อการออกฤทธิ์ต้านการอักเสบของ dysobinin (80) และ andrographolide (81) สามารถสังเคราะห์อนุพันธ์ของ dysobinin ได้ 7 ชนิด (139-145) และอนุพันธ์ของ andrographolide 25 ชนิด (146-170) เมื่อนำอนุพันธ์ที่ได้ทั้งหมดมาทดสอบฤทธิ์ต้านการอักเสบ พบว่า อนุพันธ์ C-6, C-7 diol 139 แสดงฤทธิ์ได้ดีที่สุด ในขณะที่การรีดักชันหมู่ α, ß-unsaturated ketone พบว่าทำให้สูญเสียการออกฤทธิ์ไป ดังนั้น หมู่ฟังก์ชั่นทั้งสองนี้จึงมีบทบาทสำคัญต่อการออกฤทธิ์ต้านการอักเสบของ dysobinin ในกรณีของสารประกอบในกลุ่มของ andrographolide พบว่าอนุพันธ์ acetyl 147 แสดงฤทธิ์ได้ดีที่สุด ซึ่งชี้ให้เห็นว่าหมู่ α-alkylidene-γ-butyrolactone, Δ8,17 exomethylene และ Δ12,13 double bond ที่พบในสารตั้งต้นนั้นมีบทบาทสำคัญต่อการออกฤทธิ์ต้านการอักเสบ