PRODUCTION OF TWO SPECIFIC DOUBLE-STRANDED RNAS AGAINST YELLOW HEAD AND WHITE SPOT SYNDROME VIRUSES IN Litopenaeus vannamei - Dam Chaimongkon (Chulalongkorn University, 2015)
กุ้งขาวเป็นสัตว์เศรษฐกิจสำคัญที่สร้างมูลค่าการส่งออกให้กับประเทศไทย อย่างไรก็ตามประเทศต้องสูญเสียรายได้อย่างมาก สืบเนื่องมาจากการระบาดของโรคที่เกิดจากไวรัสหัวเหลืองและไวรัสตัวแดงดวงขาว ในปัจจุบันได้มีการนำเทคนิค RNA interference (RNAi) มาใช้ในการควมคุมการแพร่ระบาดของไวรัสทั้งสองชนิดนี้ โดยการใช้อาร์เอ็นเอสายคู่ที่มีความจำเพาะกับยีน protease ของไวรัสหัวเหลือง และยีน ribonucleotide reductase small subunit (rr2) ของไวรัสตัวแดงดวงขาว ซึ่งให้ผลในการยับยั้งการติดไวรัสทั้งสองชนิดอย่างมีประสิทธิภาพ แต่ด้วยความจำเพาะในระดับนิวคลิโอไทด์ของเทคนิค RNAi นี้ ทำให้อาร์เอ็นเอสายคู่หนึ่งชนิดสามารถยับยั้งไวรัสได้เพียงชนิดเดียว ดังนั้นจึงจำเป็นที่จะต้องทำการสร้างอาร์เอ็นเอสายคู่เพียงชนิดเดียวแต่สามารถยับยั้งไวรัสได้ทั้งหัวเหลืองและตัวแดงดวงขาว ในการศึกษานี้ได้ทำการสร้างพลาสมิด 2 รูปแบบเพื่อให้สามารถผลิตอาร์เอ็นเอสายคู่ได้ 2 แบบคือ one-stem และ two-stem โดยอาร์เอ็นเอสายคู่นี้จะมีเป้าหมายทั้งต่อยีน protease ของไวรัสหัวเหลืองและต่อยีน rr2 ของไวรัสตัวแดงดวงขาว เมื่อทำการผลิตอาร์เอ็นเอสายคู่จากพลาสมิดทั้งสองในเซลล์แบคทีเรีย พบว่า one-stem มีสัดส่วนตามน้ำหนักของ อาร์เอ็นเอสายคู่ต่อยีน protease ต่ออาร์เอ็นเอสายคู่ต่อยีน rr2 เป็น 1:1 แต่ขณะที่ two-stem เป็น 1:4 เมื่อเปรียบเทียบประสิทธิภาพของ one-stem และ two-stem ในการยับยั้งไวรัสทั้งสองชนิด โดยทำการฉีดอาร์เอ็นเอสายคู่ทั้งสองรูปแบบเข้าสู่กระแสเลือดของกุ้งก่อนทำให้กุ้งติดไวรัส พบว่าอาร์เอ็นเอสายคู่จากทั้งสองรูปแบบสามารถยับยั้งการเพิ่มจำนวนของไวรัสหัวเหลือง และไวรัสตัวแดงดวงขาวในกุ้งได้ (ทั้งติดเชื้อไวรัสแต่ละชนิดและติดเชื้อไวรัสสองชนิดพร้อมกัน) แต่อาร์เอ็นเอสายคู่ในรูปแบบ one-stem ให้ผลในการยับยั้งไวรัสตัวแดงดวงขาวได้ดีกว่า two-stem และพบอีกว่าในการยับยั้งไวรัสหัวเลือง อาร์เอ็นเอสายคู่รูปแบบ one-stem สามารถคงประสิทธิภาพในการยับยั้งไวรัสได้ดีถึงแม้จะอยู่ในกระแสเลือดของกุ้งนานถึง 5 วันก่อนที่จะได้รับไวรัส ในขณะที่ two-stem จะสูญเสียประสิทธิภาพไป ผลที่ได้จากการศึกษานี้จึงนับเป็นข้อมูลที่จำเป็นในการออกแบบเพื่อให้ได้อาร์เอ็นเอสายคู่ที่มีประสิทธิภาพในการยับยั้งการแสดงออกของยีนหลายเป้าหมายในกุ้ง และนับเป็นแนวทางเพื่อนำไปใช้ควบคุมไวรัสหัวเหลืองและตัวแดงดวงขาวในระบบฟาร์มเลี้ยงกุ้งต่อไป