PROTEOMICS OF RED KWAO KRUA Butea superba Roxb. TUBERS - Chonchanok Leelahawong (Chulalongkorn University, 2015)
กวาวเครือแดง (Butea superba Roxb.) เป็นพืชสมุนไพรไทยใช้ในการแพทย์ทางเลือกเพื่อการชะลอวัยและเสริมสมรรถภาพทางเพศของเพศชาย การเปลี่ยนแปลงของฤดูกาลโดยเฉพาะการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิและปริมาณน้ำฝนมีอิทธิพลต่อพืช โดยชักนำให้เกิดการสังเคราะห์โปรตีนหลายชนิดที่ตอบสนองต่อความเครียดที่เกิดขึ้นในพืช นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงชนิดและปริมาณของโปรตีนในวิถีเมแทบอลิซึมของเซลล์พืช ในการทดลองนี้ได้มีการประยุกต์วิธีการทางโพรทิโอมิกส์ โดยใช้เทคนิคทางเจลอิเล็กโตรโฟรีซิสแบบสองมิติ เพื่อแยกชนิดของโปรตีนร่วมกับการหาลำดับกรดอะมิโนของโปรตีนด้วยเทคนิคทางแมสสเปคโทรเมทรี เพื่อศึกษาความแปรผันขององค์ประกอบของโปรตีนในหัวและใบที่มีการเก็บตัวอย่างในฤดูฝน ฤดูร้อน และฤดูหนาว จากผลของการแยกโปรตีน แสดงให้เห็นว่า จุดโปรตีนที่ระบุชนิดโปรตีนได้ในหัวและใบ มีจำนวน 224 จุด และ 112 จุด ตามลำดับ สามารถจำแนกกลุ่มโปรตีนตามหน้าที่ได้ทั้งหมด 12 กลุ่มเท่ากัน จากโปรตีนทั้งหมดที่จำแนกได้จำนวน 45 โปรตีน ในหัว และ 12 โปรตีนในใบ พบว่า มีความแตกต่างของระดับความอุดมสัมพัทธ์ที่มีความเกี่ยวข้องกับความหลายหลายของวิถีเมแทบอลิซึมในฤดูกาลที่ต่างกัน ผลจากการวิเคราะห์โดยอาศัยความเข้มของจุดโปรตีนที่ปรากฎในภาพ ชี้ให้เห็นว่าความเครียดของพืชเนื่องมาจากอุณหภูมิที่เพิ่มสูงขึ้นร่วมกับการที่พืชขาดน้ำในระหว่างฤดูร้อน และความเครียดของพืชเนื่องมาจากอุณหภูมิที่ลดต่ำลงร่วมกับการที่พืชขาดน้ำในระหว่างฤดูหนาว อาจจะเป็นปัจจัยที่ชักนำทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในระดับของความอุดมสัมพัทธ์ของโปรตีน เป็นสาเหตุทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในสถานภาพของสรีรวิทยาภายในหัวและใบของพืช รวมถึงการเปลี่ยนแปลงของลักษณะทางฟีโนไทป์ที่เกี่ยวข้องกับการดำรงอยู่ของพืช ผลการทดลองที่ได้อาจมีส่วนช่วยสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับพันธุศาสตร์พื้นฐานของโปรตีนชนิดต่างๆที่อยู่ในหัวและใบ นอกจากนี้ความแตกต่างอย่างเป็นเอกลักษณ์ของโปรตีนบางชนิดที่พบอาจนำไปใช้ประโยชน์ในการพัฒนาเครื่องหมายโปรตีนที่เป็นดัชนีบ่งชี้การตอบสนองต่อปัจจัยทางกายภาพที่เกิดขึ้นในระหว่างการเปลี่ยนแปลงของฤดูกาลในพืชชนิดอื่นๆ และอาจนำไปใช้เป็นตัวช่วยในการกำหนดช่วงเวลาในการเก็บเกี่ยวหัวและใบกวาวเครือแดง เพื่อให้ได้วัตถุดิบที่เหมาะสมที่สุดสำหรับนำไปในการผลิตผลิตภัณฑ์