EFFECTS OF MEMORY COLOR ON COLOR PERCEPTION OF NATURAL OBJECTS UNDER DIFFERENT ILLUMINATION - Nadol Cheawsopon (Chulalongkorn University, 2017)
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของสีในความทรงจำต่อการรับรู้ของวัตถุในธรรมชาติภายใต้การส่องสว่างที่ต่างกัน ผู้สังเกตจำนวน 78 คนทำการทดลองทางอินเตอร์เน็ตผ่านเว็บไซต์ (https://memorycolor.net) ในการทดลองที่ 1 ผู้สังเกตแสดงสีของวัตถุในธรรมชาติ 5 อย่างคือ บลูเบอรี่ บล็อกโคลี่ แซลมอน ดอกทานตะวัน และมะเขือเทศ ตามที่ผู้สังเกตจำได้ของวัตถุนั้น ๆ พบว่า ผู้สังเกตแต่ละคนมีสีในความทรงจำที่ต่างกัน ในการทดลองที่ 2 ผู้สังเกตมองภาพของวัตถุในธรรมชาติ และแสดงสีที่รับรู้ในภาพนั้น ภาพทดสอบที่ใช้ประกอบด้วยภาพถ่ายภายใต้แสงกลางวัน D65 และภาพที่ดัดแปลงสีเพื่อจำลองให้อยู่ภายใต้แสงสีต่าง ๆ จำนวน 4 สี ได้แก่ แสงสีแดง แสงสีเขียว แสงสีน้ำเงิน และแสงสีเหลือง จากผลการทดลองพบว่า การรับรู้สีของวัตถุภายใต้แสงสีใกล้เคียงกับสีของวัตถุภายใต้แสง D65 มากกว่าสีในความทรงจำ แสดงให้เห็นว่า ผู้สังเกตสามารถแยกสีของแหล่งแสงออกจากสีของวัตถุได้ ทำให้รับรู้สีของวัตถุได้ใกล้เคียงกับสีในภาพต้นฉบับ สีในความทรงจำส่งผลน้อยต่อการเกิดการรับรู้สีคงที่ (color constancy) ในการทดลองที่ 3 ผู้สังเกตมองภาพมอนเดรียน (Mondrian) ที่มีสีเหมือนภาพในการทดลองที่ 2 เพื่อทดสอบการรับรู้สีที่ไม่มีวัตถุธรรมชาติในภาพ พบว่า ภาพที่มีวัตถุธรรมชาติเกิดการรับรู้สีคงที่มากกว่าภาพมอนเดรียน ดัชนีความคงที่สี (color constancy index) เฉลี่ยทุกวัตถุและทุกแหล่งแสงของภาพวัตถุมีค่าเท่ากับร้อยละ 68 และร้อยละ 41 สำหรับภาพมอนเดรียน สีในความทรงจำของวัตถุที่คุ้นเคยเพียงอย่างเดียวไม่ทำให้เกิดการกำจัดสีของแหล่งแสงออกจากภาพได้