HLA-B and HLA-C loci genetic polymorphism as a marker of severe cutaneous adverse reactions in Thai patients on allopurinol - Sunicha Limkobpaiboon (Chulalongkorn University, 2009)
งานวิจัยนี้มีสองวัตถุประสงค์หลัก วัตถุประสงค์ที่ 1 ศึกษาถึงรายชื่อยาที่ก่อให้เกิดอาการไม่พึงประสงค์ทางผิวหนังชนิดรุนแรงสูงสุดในช่วงระหว่างปี 2546-2550 รวมถึงความชุกและอัตราการเสียชีวิตที่เกิดขึ้น โดยใช้วิธีการศึกษาแบบเก็บข้อมูลย้อนหลังจากฐานข้อมูลของศูนย์ติดตามอาการไม่พึงประสงค์จากยา โรงพยาบาลศิริราชในช่วงเวลาดังกล่าว วัตถุประสงค์ที่ 2 ศึกษาถึงความสัมพันธ์ระหว่าง HLA-B[superscript *]5801 และ HLA-Cw[superscript *]0302 อัลลีลส์ ต่อการเกิดอาการไม่พึงประสงค์ทางผิวหนังชนิดรุนแรงในผู้ป่วยไทยที่ใช้ยาอัลโลพูรินอล โดยการตรวจภาวะพหุสัณฐานของยีนที่ตำแหน่งข้างต้น เปรียบเทียบข้อมูลในผู้ป่วยที่เกิดอาการไม่พึงประสงค์ทางผิวหนังชนิดรุนแรง จากการใช้ยาอัลโลพูรินอล จำนวน 25 ราย ผู้ป่วยที่เกิดผื่นประเภทอื่นจากการใช้ยาอัลโลพูรินอล จำนวน 9 ราย และผู้ป่วยที่สามารถใช้ยาอัลโลพูรินอลได้โดยไม่เกิดอาการไม่พึงประสงค์ จำนวน 48 ราย ผลการวิจัยพบว่า ในช่วงปี 2546-2550 พบผู้ป่วยที่มีประวัติเกิดอาการไม่พึงประสงค์ทางผิวหนังชนิดรุนแรงทั้งหมด 136 ราย ยาที่ก่อให้เกิดความชุกสูงสุดของการเกิด SJS, TEN และ HSS ได้แก่ คาร์บามาซิปีน (3.26 ต่อ 1,000 ราย), อัลโลพูรินอล (0.21 ต่อ 1,000 ราย) และ ฟีนายโทอิน (2.64 ต่อ 1,000 ราย) ตามลาดับ อัตราการเสียชีวิตจาก SJS, TEN และ HSS พบ 6.90%, 50.0% และ 12.82% ตามลำดับ อัลโลพูรินอลเป็นสาเหตุของการเสียชีวิตมากที่สุด ผู้ป่วยผื่นผิวหนังชนิดรุนแรงจากการใช้ยาอัลโลพูรินอลทั้ง 25 ราย ที่เข้าร่วมการศึกษาพบ HLA-B[superscript *]5801 และ HLA-Cw[superscript *]0302 อัลลีลส์ทุกราย (100%) ขณะที่ในผู้ป่วยกลุ่มควบคุมที่เข้าร่วมการศึกษา 48 ราย พบภาวะพหุสัณฐานของยีนที่ตาแหน่งข้างต้นเพียง 7 ราย (14.58%) ความเสี่ยงในการเกิดอาการไม่พึงประสงค์ทางผิวหนังชนิดรุนแรงจากการใช้ยาอัลโลพูรินอลในผู้ป่วยที่มี HLA-B*5801 และ HLA-Cw[superscript *]0302 อัลลีลส์สูงเป็น 282 เท่าของผู้ป่วยที่ไม่พบสารพันธุกรรมนี้ (95% CI 15.45-5153.83, P-value < 0.001) รายงานนี้เป็นรายงานแรกที่รายงานความสัมพันธ์ของ HLA-B*5801 และ HLA-Cw[superscript *]0302 อัลลีลส์ กับการเกิดผื่น exfoliative dermatitis สมการทำนายโอกาสเกิดผื่นทางผิวหนังจากยาอัลโลพูรินอล โดยการวิเคราะห์แบบถดถอยโลจิสติกแสดงให้เห็นว่า ปัจจัยหลักสามประการที่มีส่วนต่อการเกิดผื่นผิวหนังจากยาอัลโลพูรินอล ได้แก่ ปัจจัยทางด้านพันธุกรรม (HLA-B[superscript *]5801) เพศหญิง และโรคเบาหวานที่เป็นร่วมด้วย