Blood pressure prediction model for hypertensive patients at Saraburi hospital in 2009 - Anongnart Siemmai (Chulalongkorn University, 2009)
วัตถุประสงค์ของงานวิจัยนี้คือ (1) เพื่อเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยของแคลอรี่ที่ถูกเผาผลาญด้วยการออกกำลังกาย การใช้ยาตามสั่ง พฤติกรรมการรับประทาน ความรู้เรื่องโรคความดันโลหิตสูง อายุ และระดับความดันโลหิตระหว่างเพศ (2) เพื่อหาความสัมพันธ์ระหว่างแคลอรี่ที่ถูกเผาผลาญด้วยการออกกำลังกาย การใช้ยาตามสั่ง พฤติกรรมการรับประทาน ความรู้เรื่องโรคความดันโลหิตสูง อายุ และระดับความดันโลหิต (3) เพื่อหาแบบจำลองการทำนายระดับความดันโลหิตด้วย Hierarchical stepwise multiple regression analysis (MRA) การศึกษานี้เป็นวิจัยเชิงสํารวจโดยการสัมภาษณ์และข้อมูลทางคลินิกของผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงจำนวน 200 รายที่มารับการตรวจรักษาที่โรงพยาบาลสระบุรี เพื่อหาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยพฤติกรรมสุขภาพได้แก่ แคลอรี่ที่ถูกเผาผลาญด้วยการออกกำลังกาย การใช้ยาตามสั่ง พฤติกรรมการรับประทาน ความรู้เรื่องโรคความดันโลหิตสูง ข้อมูลประชากรศาสตร์ และระดับความดันโลหิต กลุ่มตัวอย่างสุ่มโดยคอมพิวเตอร์ ผลการศึกษาพบว่ากลุ่มตัวอย่างทั้งหมด 200 ราย ส่วนใหญ่เป็นหญิง 118 คน (ร้อยละ 59) ชาย 82 คน (ร้อยละ 41) อายุเฉลี่ย 55.21 ± 12.01 ปี การเผาผลาญแคลอรี่ด้วยการออกกำลังกายเฉลี่ยต่ออาทิตย์ 2,787.24 ± 141.61 คะแนนการใช้ยาตามสั่งเฉลี่ย 7.41 ± 1.93 คะแนนเรื่องพฤติกรรมการรับประทานเฉลี่ย 6.33 ± 1.14 ระดับความดันโลหิตค่าบนเฉลี่ย 150.24 ± 18.49 มิลลิเมตรปรอทและระดับความดันโลหิตค่าล่างเฉลี่ย 89.40 ± 9.15 มิลลิเมตรปรอท ค่า Cronbach’s alpha coefficient ของ Sorofman ในมิติ "การใช้ยาตรงตามเวลา" และมิติ "การใช้ยาตรงตามปริมาณ" มีค่า 0.7978 และ 0.7896 ตามลำดับและค่าของ Auamnoy Eating Behavior Scale เท่ากับ 0.7915 ใช้ ANOVA เปรียบเทียบค่าเฉลี่ยของระดับความดันโลหิต การใช้ยาตามสั่ง ความรู้เรื่องโรคความดันโลหิตสูง ปริมาณแคลอรี่ที่ถูกเผาผลาญด้วยการออกกำลังกาย และอายุ ระหว่างหญิงและชาย พบว่าไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p > 0.05) แต่พบว่าพฤติกรรมการรับประทานมีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p = 0.05) Pearson’s correlation พบว่า อายุและพฤติกรรมการรับประทานมีความสัมพันธ์แบบผันตามอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับระดับความดันโลหิตค่าบนของผู้ป่วย (r =*+0.16, **+0.59, R² = 0.03, 0.35 ด้วยค่า p = 0.02, 0.00 ตามลำดับ) ส่วนแคลอรี่ที่ถูกเผาผลาญด้วยการออกกำลังกายและการใช้ยาตามสั่งมีความสัมพันธ์แบบผกผันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับระดับความดันโลหิตค่าบนของผู้ป่วย (r = **-0.81, **-0.98, R² = 0.66, 0.96 ด้วยค่า p = 0.00, 0.00 ตามลำดับ) และ Pearson’s correlation พบว่าอายุ แคลอรี่ที่ถูกเผาผลาญด้วยการออกกำลังกายและการใช้ยาตามสั่งมีความสัมพันธ์แบบผกผันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับระดับความดันโลหิตค่าล่างของผู้ป่วย (r = **-0.19, **-0.43, **-0.60, R² = 0.04, 0.18, 0.36 ด้วยค่า p = 0.00, 0.00, 0.00 ตามลำดับ) แต่พฤติกรรมการรับประทานมีความสัมพันธ์แบบผันตามกับระดับความดันโลหิตค่าล่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r =**+0.53, R² = 0.28, p = 0.00) MRA พบว่าการใช้ยาตามสั่ง (Beta = -0.90, -0.70) พฤติกรรมการรับประทาน (Beta = 0.82, 0.72) และแคลอรี่ที่ถูกเผาผลาญด้วยการออกกำลังกาย (Beta = -0.11, -0.29) P = 0.00, 0.00, 0.00 R² = 0.58, 0.55) เป็นปัจจัยที่เป็นตัวทำนายระดับความดันโลหิตทั้งค่าบนและค่าล่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ บทสรุป: พฤติกรรมการรับประทาน แคลอรี่ที่ถูกเผาผลาญด้วยการออกกำลังกายและการใช้ยาตามสั่ง เป็น 3 ปัจจัยที่มีอิทธิพลมากอย่างมีนัยสำคัญในการทำนายระดับความดันโลหิต