Renieramycins : nonribosomal peptide synthetase gene and cytotoxicity against lung cancer cells - Thaniwan Cheun-Arom (Chulalongkorn University, 2012)
สารกลุ่มเรเนียรามัยซินเป็นอัลคาลอยด์ที่ได้จากฟองน้ำทะเล ซึ่งเป็นสารที่มีฤทธิ์ความเป็นพิษต่อเซลล์และมีโครงสร้างเป็นบิสเตตราไฮโดรไอโซควิโนลีนควิโนนคล้ายกับสารกลุ่มซาฟรามัยซินและซาฟราซินที่ได้จากจุลินทรีย์ สารกลุ่มนี้จัดเป็นพวกนอนไรโบโซมอลเพปไทด์ จึงได้ทำการตรวจสอบยีนที่เกี่ยวข้องกับชีวสังเคราะห์ของสารกลุ่มเรเนียรามัยซินจากฟองน้ำสีน้ำเงิน Xestospongia sp. ของไทยโดยวิธีเมตาจีโนมิกทำให้ได้ข้อมูลบางส่วนของยีนขนาด 764 bp ที่มีความสัมพันธ์กับส่วน A-domain ถึง T-domain ของยีนนอนไรโบโซมอลเพปไทด์ซินเธเทส saf A ที่เกี่ยวข้องกับชีวะสังเคราะห์สารซาฟรามัยซินเอ็มเอ๊กซ์1 ได้ใช้วิธี gene walking เพื่อให้ทราบข้อมูลยีนใกล้เคียงโดยการสร้างห้องสมุดดีเอ็นเอชนิดฟอสมิดซึ่งต้องใช้ดีเอ็นเอที่มีขนาดเหมาะสม แต่การสกัดดีเอ็นเอจากฟองน้ำ Xestospongia sp. โดยวิธีการต่างๆไม่สามารถได้ดีเอ็นเอที่มีคุณภาพและปริมาณที่เหมาะสมได้ แม้จะมีการกำจัดสารเรเนียรามัยซินก่อนการสกัดดีเอ็นเอที่ทำให้คุณภาพดีขึ้นแล้วก็ยังไม่เพียงพอต่อการนำไปสร้างห้องสมุดดีเอ็นเอชนิดฟอสมิดเพื่อหาข้อมูลเพิ่มเติมของยีนนอนไรโบโซมอลเพปไทด์ซินเธเทสที่เกี่ยวข้องกับชีวสังเคราะห์ของสารเรเนียรามัยซินได้ จากข้อมูลที่พบว่าหมู่ควิโนนของสารเรเนียรามัยซินเอ็มมีผลต่อการทำลายดีเอ็นเอผ่านทางอนุมูลอิสระจึงได้ศึกษาผลดังกล่าวในเซลล์มะเร็งปอด โดยพบว่าสารเรเนียรามัยซินเอ็มทำให้เซลล์มะเร็งตายผ่านขบวนการเนโครซิสในสัดส่วนที่สูงเมื่อเทียบกับการตายผ่านขบวนการอะพอพโตซิส ซึ่งอาจส่งผลให้เกิดความเป็นพิษที่ไม่พึงประสงค์ของสารมากขึ้นโดยการตรวจวัดด้วย dihydroethidium fluorescence probe ที่มีความจำเพาะต่อชนิดอนุมูลอิสระ จึงพบว่าอนุมูลอิสระชนิด superoxide anion เป็นสาเหตุทำให้เกิดการตายของเซลล์มะเร็งแบบเนโครซิส เมื่อเตรียมสาร 5-O-อะเซทิลไฮโดรควิโนนเรเนียรามัยซินเอ็มโดยการแทนที่หมู่ควิโนนด้วยหมู่ไฮโดรควิโนนพบว่าสารใหม่นี้สามารถลดขบวนการเนโครซิส ในขณะที่ยังคงทำให้เซลล์มะเร็งตายผ่านทางขบวนการอะพอพโตซิส ดังนั้นสารอนุพันธ์ใหม่นี้จึงมีศักยภาพที่จะพัฒนาเป็นสารต้านมะเร็งต่อไป