Dosimetric impact of interplay effects inStereotactic Body Radiation Therapy (SBRT) lung cancer - Vanida Poolnapol (Chulalongkorn University, 2021)
การหายใจของผู้ป่วยมะเร็งปอดส่งผลทำให้เกิดผลทางรังสีต่อสภาวะอินเตอร์เพลย์ในขณะที่ได้รับการฉายรังสีแบบปรับความเข้มแบบหมุนรอบตัวร่วมด้วยเทคนิครังสีร่วมพิกัดบริเวณลำตัว ซึ่งสามารถนำไปสู่การเกิดปริมาณรังสีที่ไม่สม่ำเสมอภายในก้อนมะเร็งและเนื้อเยื่อรอบข้างได้ ดังนั้นวัตถุประสงค์ของงานวิจัยนี้จัดทำขึ้นเพื่อศึกษาผลทางรังสีต่อสภาวะอินเตอร์เพลย์สำหรับผู้ป่วยมะเร็งปอดที่ได้รับการรักษาด้วยแผนการรักษาแบบสามมิติที่ใช้รังสีโฟตอนพลังงาน 6 เมกะโวลต์ ร่วมกับเทคนิคการฉายรังสีแบบไม่ใช้แผ่นกรองลำรังสี และเพื่อหาปัจจัยใหม่ที่สามารถคำนวณผลทางรังสีต่อสภาวะอินเตอร์เพลย์สำหรับผู้ป่วยมะเร็งปอดที่ได้รับการรักษาด้วยเทคนิคการฉายรังสีแบบปรับความเข้มแบบหมุนรอบตัวร่วมด้วยเทคนิครังสีร่วมพิกัดบริเวณลำตัวได้โดยตรง ในงานวิจัยนี้จะเปรียบเทียบปริมาณรังสีในสภาวะหยุดนิ่งและสภาวะเคลื่อนไหวของหุ่นจำลอง โดยใช้หุ่นจำลองที่สามารถเคลื่อนที่ได้สองทิศทางร่วมกับอาร์เรย์ไดโอดในแผนการรักษาแบบสามมิติ และใช้หุ่นจำลองที่สามารถเคลื่อนที่ได้สามทิศทางร่วมกับฟิล์มและหัววัดรังสีชนิดไอออนไนเซชั่นในแผนการรักษาด้วยเทคนิคการฉายรังสีแบบปรับความเข้มแบบหมุนรอบตัวร่วมด้วยเทคนิครังสีร่วมพิกัดบริเวณลำตัว สำหรับผลการทดลองในแผนการรักษาแบบสามมิติ พบว่าเปอร์เซ็นต์แกมมา 1 เปอร์เซ็นต์ 1 มิลลิเมตรจะลดลงเมื่อแอมพลิจูดการหายใจเพิ่มขึ้น อย่างไรก็ตามเปอร์เซ็นต์แกมมากลับเพิ่มสูงขึ้นสำหรับขนาดลำรังสีที่เพิ่มขึ้น ส่วนปัจจัยอื่น ๆ ไม่พบความเปลี่ยนแปลง ส่วนผลการทดลองในแผนการด้วยเทคนิคการฉายรังสีแบบปรับความเข้มแบบหมุนรอบตัวร่วมด้วยเทคนิครังสีร่วมพิกัดบริเวณลำตัว พบว่าแอมพลิจูดของการหายใจที่เพิ่มสูงขึ้น ทิศทางการเคลื่อนที่ของก้อนมะเร็งที่เพิ่มมากขึ้นและปริมาณรังสีที่ลดน้อยลงจะส่งผลทางรังสีอย่างชัดเจนต่อสภาวะอินเตอร์เพลย์ ดังนั้นสามปัจจัยนี้จึงเป็นปัจจัยในการคำนวณค่า interplay effects factor (IEF) และจากการคำนวณพบว่า 10.13 เป็นตัวเลขที่เหมาะสมที่จะใช้เป็นจุดตัดในการพิจารณาใช้การจัดการเรื่องการหายใจรูปแบบใดรูปแบบหนึ่งของผู้ป่วยมะเร็งปอดที่ได้รับการรักษาด้วยเทคนิคการฉายรังสีแบบปรับความเข้มแบบหมุนรอบตัวร่วมด้วยเทคนิครังสีร่วมพิกัดบริเวณลำตัว โดยสรุปผลทางรังสีจากสภาวะอินเตอร์เพลย์ในแผนการรักษาด้วยรังสีโฟตอนพลังงาน 6 เมกะโวลต์ ร่วมกับเทคนิคการฉายแบบไม่ใช้แผ่นกรองลำรังสีในผู้ป่วยมะเร็งปอดที่ได้รับการรักษาด้วยเทคนิคการฉายรังสีแบบปรับความเข้มแบบหมุนรอบตัวร่วมด้วยเทคนิครังสีร่วมพิกัดบริเวณลำตัวจะมีผลกระทบเพิ่มขึ้นเมื่อแอมพลิจูดของการหายใจและทิศทางของก้อนมะเร็งปอดเพิ่มขึ้นและปริมาณรังสีลดลง โดยแอมพลิจูดของการหายใจที่สูงกว่า 5 มิลลิเมตร สามารถนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงรูปร่างของการกระจายตัวของปริมาณรังสีอย่างมีนัยสำคัญเนื่องจากสภาวะอินเตอร์เพลย์ที่เกิดขึ้นโดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับการเคลื่อนที่สามทิศทางของก้อนมะเร็ง และในงานวิจัยนี้ได้ค้นพบค่า IEF ซึ่งเป็นปัจจัยใหม่ที่สามารถบ่งชี้ถึงผลทางรังสีต่อสภาวะอินเตอร์เพลย์ได้โดยตรงสำหรับผู้ป่วยมะเร็งปอดที่ได้รับการรักษาด้วยเทคนิคการฉายรังสีแบบปรับความเข้มแบบหมุนรอบตัวร่วมด้วยเทคนิครังสีร่วมพิกัดบริเวณลำตัว โดยค่า IEF เท่ากับ 1 คือคะแนนในอุดมคติของ IEF ในขณะที่ค่า IEF ที่มากกว่า 10.13 คือคะแนนที่สามารถบ่งบอกถึงความจำเป็นในการพิจารณาใช้การจัดการเรื่องการหายใจ อย่างไรก็ตามในกรณีที่การคำนวณค่า IEF แล้วได้รับคะแนนต่ำกว่า 10.13 จำเป็นจะต้องตรวจสอบลักษณะการเคลื่อนที่ของก้อนมะเร็งอีกครั้ง หากการเคลื่อนของก้อนมะเร็งด้านใดด้านหนึ่งเกิน 5 มิลลิเมตร ผู้ป่วยรายนั้นจะต้องได้รับพิจารณาใช้การจัดการเรื่องการหายใจรูปแบบใดรูปแบบหนึ่ง