Stress of Thai dentists during COVID-19 pandemic in Thailand - Athikhun Praditpapha (Chulalongkorn University, 2020)
บทนำ: การแพร่ระบาดของโรคโควิด 19 ได้กลายเป็นปัญหาใหญ่ทางด้านสาธารณสุขระดับนานาชาติที่ก่อให้เกิดความเดือดร้อนในหลายประเทศรวมทั้งประเทศไทย เนื่องด้วยลักษณะของการทำงาน ทันตแพทย์นับว่าเป็นอาชีพที่มีความเสี่ยงสูงต่อการติดโรคอุบัติใหม่ชนิดนี้ ถึงแม้ว่าจะมีการศึกษาถึงผลกระทบทางด้านจิตวิทยาของการแพร่ระบาดในกลุ่มบุคคลทั่วไป กลุ่มบุคคลากรสาธารณสุข รวมทั้งกลุ่มทันตแพทย์อยู่บ้าง แต่ยังไม่มีการศึกษาถึงผลกระทบของการแพร่ระบาดรวมทั้งปัจจัยที่เกี่ยวข้องต่อสุขภาพจิตของทันตแพทย์ในประเทศไทยวัตถุประสงค์การวิจัย: การศึกษาครั้งนี้มีเป้าหมายหลักเพื่อศึกษาความชุกและระดับความเครียดของทันตแพทย์ที่ทำงานในประเทศไทย รวมทั้งปัจจัยเสี่ยงหรือปัจจัยป้องกัน และมีเป้าหมายรองเพื่อศึกษาผลกระทบจากสถานการณ์การแพร่ระบาดในแง่ต่าง ๆ ต่อความเครียดของทันตแพทย์ไทยในช่วงที่มีการแพร่ระบาดวิธีดำเนินการวิจัย: ผู้วิจัยเก็บข้อมูลจากทันตแพทย์ที่ปฏิบัติงานในประเทศไทย โดยแจกแบบสอบถามออนไลน์ผ่านทางสื่อโซเชียลระหว่างวันที่ 24 เมษายน ถึงวันที่ 5 พฤษภาคม 2563 ซึ่งอยู่ในช่วงของการแพร่ระบาดและการดำเนินมาตรการล็อคดาวน์รอบแรกในประเทศไทย โดยเก็บรวบรวมข้อมูลด้านภูมิประชากรศาสตร์ การทำงาน การเงินและเศรษฐานะ และทำการประเมินระดับความเครียดด้วยแบบสอบถามการประเมินความเครียดด้วยตนเองจำนวน 20 ข้อของกรมสุขภาพจิต รวมทั้งสอบถามเรื่องผลกระทบของการแพร่ระบาดของโรคโควิด 19  ต่อความเครียดผลการวิจัย: จากผู้ตอบแบบสอบถาม 622 ราย มีเพียง 520 รายที่มีคุณสมบัติตรงตามเกณฑ์คัดเข้าและตอบแบบสอบถามครบถ้วนและข้อมูลถูกนำเข้าสู่การวิเคราะห์ พบว่าความชุกของทันตแพทย์ไทยที่มีความเครียดในช่วงที่มีการล็อคดาวน์รอบแรกเท่ากับร้อยละ 20.52 ทันตแพทย์ร้อยละ 49.31 มีความเครียดอยู่ในเกณฑ์ปกติ และร้อยละ 30.17 มีความเครียดอยู่ในระดับต่ำกว่าปกติ การแพร่ระบาดส่งผลกระทบต่อความรู้สึกเครียดในด้านต่างๆ ในระดับที่มีค่ามัธยฐานของคะแนน 5.00-8.00 (ช่วงคะแนน 0-10 คะแนน) ปัจจัยเสี่ยงต่อความเครียดที่พบได้แก่ การนับถือศาสนาคริสต์ การรับผู้ป่วยเร่งด่วนหรือฉุกเฉิน การมีรายจ่ายเพิ่มขึ้น และการมีกระแสเงินสดติดลบระหว่างการแพร่ระบาด ในทางกลับกัน ปัจจัยป้องกันต่อความเครียดได้แก่ การมีอายุที่มากขึ้น การทำงานในสาขาเฉพาะทางบางสาขา และการมีกระแสเงินสดเป็นบวกบทสรุป: ทันตแพทย์ไทยส่วนใหญ่ไม่เครียด หรือมีความเครียดเพียงเล็กน้อยในช่วงที่มีการแพร่ระบาดของโรคโควิด 19 โดยการแพร่ระบาดนี้มีผลกระทบความเครียดในระดับปานกลางค่อนข้างสูง ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับความเครียด คือ อายุ ศาสนา สาขาวิชา สถานะการทำงาน รายจ่ายที่เปลี่ยนแปลงไป และกระแสเงินสดระหว่างการแพร่ระบาด